Expositie 'Gezichten van Dementie': Ontroerend mooi en confronterend tegelijk | GrootWestland.nl
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=5226304&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=groot-westland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=229,267,269" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
Logo groot-westland.nl
Oud-nieuwslezer Gijs Wanders aan het woord tijdens de opening van de expositie 'Gezichten van Dementie' in de Oude Kerk, Naaldwijk.
Oud-nieuwslezer Gijs Wanders aan het woord tijdens de opening van de expositie 'Gezichten van Dementie' in de Oude Kerk, Naaldwijk. (Foto's: WB)

Expositie 'Gezichten van Dementie': Ontroerend mooi en confronterend tegelijk

  •   213 keer gelezen

Naaldwijk - Dementie maakt kwetsbaar; de regie over het eigen leven wordt aangetast. Daarom is het zo belangrijk om bij dementiezorg altijd de mens achter de 'patiënt' te blijven zien. Dat zegt oud-nieuwslezer Gijs Wanders. Samen met kunstenaar Herman van Hoogdalem werkte hij aan 'Gezichten van Dementie', dat het actuele onderwerp dementie op een unieke manier onder de aandacht brengt.

Dementie is de snelstgroeiende doodsoorzaak in Nederland. Op dit moment hebben 280.000 mensen dementie, waarvan 1700 in Westland. In 2040 zijn dat er naar verwachting tenminste 400.000. Een ongelofelijk groot aantal, maar de serie portretten van dementerenden en hun dierbaren onder de titel 'Gezichten van Dementie' laat zien dat het allemaal mensen zijn met een gezicht, met een verhaal. Sinds 11 januari is de reizende tentoonstelling te bezichtigen in de Oude Kerk in Naaldwijk. De opening werd zaterdagmiddag verricht door burgemeester Bouke Arends, die de noodzaak van aandacht voor dementie in zijn toespraak onderstreepte. "Ik ben onder de indruk van het programma dat hier de komende maand wordt neergezet", zo zei hij. Naast de expositie staan er ook drie thema-avonden gepland:
16 januari 'Dementievriendelijk Westland'; 23 januari 'Levenseinde en Dementie; 30 januari 'Jonge mensen met dementie'.

Postuum eerbetoon
'Gezichten van Dementie' begon als postuum eerbetoon aan de moeder van Herman van Hoogdalem. Jaren na haar dood ging hij weer langs bij het verzorgingshuis in Haren (Groningen) waar zij ooit als dementerende woonde. "Ik keek destijds als zoon met compassie naar mijn moeder. Maar tegelijkertijd zei een stemmetje in mijn hoofd: 'Dit is waanzinnig interessant... hoe iemand zó fysiek kan veranderen'. Dat is altijd blijven hangen en dus keerde ik op een dag terug."
Met toestemming van de families portretteerde hij de bewoners op 2,40 meter hoge aquarellen. "Ik had ruimte nodig voor wat ik zag", verklaart hij de imposante en taboedoorbrekende grootte. Een portret schilderen is volgens Van Hoogdalem 'iemand ontmoeten'. Hij wenst dan ook geen voorinformatie van de persoon in kwestie te ontvangen. "Het portret wil ik maken via mijn ogen."
De beslissing om een dementerende te vereeuwigen neemt hij in overleg met de naasten en op basis van intuïtie. "Iemand met dementie leeft in het nu. Als iemand het nu goed vindt, dan is het goed."
Herman vroeg zijn vriend Gijs Wanders om korte films te maken bij zijn schilderijen, met daarin het verhaal van de familie en hun de reactie op het portret. "Het kwam toen allemaal wel heel dichtbij", aldus Wanders. "Dementie zit in de familie; mijn opa en ooms zijn eraan overleden. Ik dacht: 'Ik roep het op me af als ik hiermee aan de slag ga'. Maar ik had ook het gevoel: als ik de families ga interviewen, dan kan ik hen vragen hoe ze met deze ziekte omgaan én kan ik van hen leren. Ik wist zeker dat ik er op een dag mee te maken zou krijgen, dus heb ik heel veel vragen gesteld. Het zijn lange gesprekken geworden. Het waren interviews van soms twee á drie uur, die uiteindelijk zijn teruggebracht tot vijf minuten."
Eén van de dingen die indruk op hem maakte, was een gesprek met een man op 5 mei. "Aan het einde van het interview zei hij: 'Dit was mijn bevrijdingsdag. Ik heb voor het eerst gevoelens onder woorden gebracht, die ik niet eerder onder woorden kon brengen'."
In de jaren dat het project loopt werd ook bij zijn vader de diagnose gesteld. In totaal zijn er acht portretten gemaakt. Het laatste portret is van Gijs Wanders' vader, hetgeen het project een extra lading geeft. "Ik heb heel veel van dit project geleerd en dat wil ik graag doorgeven", zegt Wanders. "De meest waardevolle les? De vier kleine woordjes 'ik hou van je' kun je niet vaak genoeg zeggen!"
'Gezichten van Dementie' is nog t/m 30 januari in Naaldwijk te zien, dagelijks van 11.00 tot 17.30 uur.


<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=5226304&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=groot-westland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=229,267,269" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
Meer berichten
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=9768097&size=160x600&promo_sizes=120x600&cb=[CACHEBUSTER]&promo_alignment=center&referrer=groot-westland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=229,267,269" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>
<SCRIPT SRC="//secure.adnxs.com/ttj?id=5226306&cb=[CACHEBUSTER]&referrer=groot-westland.nl&pubclick=[INSERT_CLICK_TAG]&postcode=229,267,269" TYPE="text/javascript"></SCRIPT>